Su Kaynakları, Su ve Kimyadaki Safsızlıklar

Su Kaynakları, Su ve Kimyadaki Safsızlıklar

Endüstrinin gelişimi için bol miktarda tatlı su sağlanması şarttır. Ürün ve ekipmanların soğutulması,abway proses ihtiyaçları, kazan beslemesi ve sıhhi ve içme suyu temini için muazzam miktarlar gereklidir.

BİTKİ SU DÖNGÜSÜ

Endüstri küresel su döngüsünde küçük bir katılımcıdır. Gezegendeki sonlu su miktarı, yeniden kullanılmasını sağlayan çok karmaşık bir geri dönüşüm programına katılır. Suyun bu şekilde geri dönüşümüne "Hidrolojik Döngü" denir ( bkz. Şekil 1-1 ).

Güneş ışığının etkisi altında buharlaşma suyu bir sıvıdan gaz fazına götürür. Sıcaklık üst atmosferde düştükçe su bulutlarda yoğunlaşabilir. Rüzgar suyu bir miktar yağışla serbest bırakmadan önce uzak mesafelere taşır. Su yoğunlaşıp yere düştükçe, ortamdaki gazları emer. Asit yağmuru ve asit karının başlıca nedeni budur.

BİR ÇÖZÜCÜ OLARAK SU

Saf su (H 2 0), renksiz, tatsız ve kokusuzdur. Hidrojen ve oksijenden oluşur. Su, temas ettiği maddelerle kirlendiğinden, saf halde kullanılamaz. Bir dereceye kadar, su yeryüzünde doğal olarak oluşan her maddeyi çözebilir. Bu özellik nedeniyle, su "evrensel çözücü" olarak adlandırılmıştır. İnsanlığa faydalı olmasına rağmen, suyun ödeme gücü endüstriyel ekipman için büyük bir tehdit oluşturabilir. Korozyon reaksiyonları metallerin su ile yavaş çözünmesine neden olur. Isı transfer yüzeyleri üzerinde ölçek oluşturan birikim reaksiyonları, sıcaklığı değiştikçe suyun ödeme gücündeki bir değişikliği temsil eder. Korozyon ve kireç kontrolü su arıtma teknolojisinin ana odağıdır.

SU ZORLUKLARI

Su katışkıları arasında çözünmüş ve askıda katı maddeler bulunmaktadır. Kalsiyum bikarbonat çözünür bir tuzdur. Bir kalsiyum bikarbonat çözeltisi açıktır, çünkü kalsiyum ve bikarbonat ışığı yansıtacak kadar büyük olmayan atom boyutlu iyonlar olarak bulunur. Bazı çözünür mineraller çözeltiye bir renk verir. Çözünür demir tuzları soluk sarı veya yeşil çözeltiler üretir; bazı bakır tuzları yoğun mavi çözeltiler oluşturur. Renkli olmasına rağmen, bu çözümler açıktır. Askıda katı maddeler, suda tamamen çözünür olmayan ve parçacık halinde bulunan maddelerdir. Bu parçacıklar genellikle suya görünür bir bulanıklık kazandırır. Çözünmüş ve askıda katı maddeler çoğu yüzey suyunda bulunur. Deniz suyu çözünür sodyum klorür bakımından çok yüksektir; asılı kum ve silt onu hafif bulutlu yapar.

Tablo 1-1. Tatlı suda yaygın kirlilikler bulunur.

kurucu	Kimyasal formül	Neden Olduğu Zorluklar	Tedavi Araçları
bulanıklık	analizde birimler olarak ifade edilmez	suya çirkin bir görünüm kazandırır; su hatlarındaki, proses ekipmanındaki vb. çoğu işlem kullanımına müdahale eder	pıhtılaşma, çökme ve filtrasyon
Sertlik	CaCO 3 olarak ifade edilen kalsiyum ve magnezyum tuzları	ısı değişim teçhizatı, kazanlar, boru hatları vb. sabunla curds oluşturur, boyamaya müdahale eder, vb.	yumuşatma; demineralize; iç kazan suyu arıtımı; yüzey aktif maddeler
alkaliklik	bikarbonat (HCO 3 - ) karbonat (CO 3 2- ), ve hidroksit (OH - CaCO olarak ifade edilen) 3	köpük ve katıların buharla taşınması; kazan çeliğinin gevrekleşmesi; bikarbonat ve karbonat , kondens hatlarında bir korozyon kaynağı olan buharda CO 2 üretir	kireç ve kireç-soda yumuşatma; asit tedavisi; hidrojen zeolit ​​yumuşatma; anyon değişimi ile demineralizasyon dealkalizasyonu
Serbest Mineral Asit	H 2 SO 4 , HCI. CaCO 3 olarak ifade edilen	aşınma	alkalilerle nötralizasyon
Karbon dioksit	CO 2	su hatlarında, özellikle buhar ve kondens hatlarında korozyon	havalandırma, hava tahliye, alkalilerle nötralizasyon
PH	hidrojen iyonu konsantrasyonu şu şekilde tanımlanır: pH = günlük 1 [H + ]	pH, sudaki asidik veya alkalin katılara göre değişir; Çoğu doğal suyun pH'ı 6.0-8.0'dır	pH alkaliler ile arttırılabilir ve asitler ile azaltılabilir
Sülfat	SO 4 2-	suyun katı içeriğine katkıda bulunur, ancak kendi içinde genellikle önemli değildir, kalsiyum ile birleşerek kalsiyum sülfat ölçeği oluşturur	demineralizasyon, ters ozmoz, elektrodiyaliz, buharlaşma
klorid	Cl -	katı içeriğine katkıda bulunur ve suyun aşındırıcı karakterini artırır	demineralizasyon, ters ozmoz, elektrodiyaliz, buharlaşma
Nitrat	NO 3 -	katı içeriğine eklenir, ancak genellikle endüstriyel olarak önemli değildir: yüksek konsantrasyonlar bebeklerde methemoglobinemiye neden olur; kazan metal gevrekleşmesinin kontrolü için yararlı	demineralizasyon, ters ozmoz, elektrodiyaliz, buharlaşma
florür	F -	dişlerde benekli emaye nedeni; Diş çürümesinin kontrolü için de kullanılır: endüstriyel olarak genellikle önemli değildir	magnezyum hidroksit, kalsiyum fosfat veya kemik siyahı ile adsorpsiyon; şap pıhtılaşması
Sodyum	Na +	suyun katı içeriğine katkıda bulunur: OH ile birleştirildiğinde - belirli koşullar altında kazanlarda korozyona neden olur	demineralizasyon, ters ozmoz, elektrodiyaliz, buharlaşma
silis	SiO 2	kazanlarda ve soğutma suyu sistemlerinde kireç; silika buharlaşması nedeniyle çözünmeyen türbin kanadı birikintileri	magnezyum tuzları ile sıcak ve ılık işlem giderimi; demineralizasyon, ters ozmoz, buharlaşma ile birlikte oldukça bazik anyon değişim reçineleri ile adsorpsiyon
Demir	Fe 2+ (demirli) Fe 3+ (ferrik)	yağışta suyun rengini değiştirir; su hatlarında birikintiler, kazanlar. vb.; boyama, bronzlaşma, kağıt yapımı vb.	havalandırma; pıhtılaşma ve filtrasyon; kireç yumuşatma; katyon değişimi; temas filtrasyonu; demir tutma için yüzey aktif maddeler
Manganez	Mn 2+	demir ile aynı	demir ile aynı
Alüminyum	AI 3+	genellikle arıtıcıdan flok taşınmasının bir sonucu olarak bulunur; soğutma sistemlerinde birikintilere neden olabilir ve karmaşık kazan ölçeklerine katkıda bulunabilir	geliştirilmiş arıtıcı ve filtre çalışması
Oksijen	O 2	su hatlarının, ısı değişim ekipmanlarının, kazanların, dönüş hatlarının vb.	hava tahliye; sodyum sülfat; Korozyon önleyicileri
Hidrojen sülfit	H 2 S	"çürük yumurta" kokusunun nedeni; aşınma	havalandırma; klorlama; oldukça basit anyon değişimi
Amonyak	NH 3	bakır ve çinko alaşımlarının kompleks çözünür iyon oluşumu ile korozyonu	hidrojen zeolit ​​ile katyon değişimi; klorlama; hava tahliye
Çözünmüş Katılar	Yok	"Buharlaşma" terimi buharlaştırma ile belirlenen toplam çözünmüş madde miktarını belirtir; işlem konsantrasyonu nedeniyle ve kazanlarda köpürme nedeni olarak yüksek konsantrasyonlar sakıncalıdır	hidrojen zeolit ​​ile kireç yumuşatma ve katyon değişimi; demineralizasyon, ters ozmoz, elektrodiyaliz, buharlaşma
Askıda Katı Madde	Yok	"gravimetrik olarak belirlenen çözünmemiş maddenin ölçüsü" ne değinmektedir; ısı değişim ekipmanı, kazanlar, su hatları vb.	çökme; filtrasyon, genellikle pıhtılaşma ve çökme ile başlar
Toplam Katı Madde	Yok	"Ağırlık" terimi, gravimetrik olarak belirlenen çözünmüş ve askıda katı maddelerin toplamını ifade eder.	bkz. "Çözünmüş Katılar" ve "Askıda Katılar"

Yüzey Suyu

Nihai yağmur veya eriyen kar rotası, üzerinden aktığı arazinin doğasına bağlıdır. Sert paketlenmiş kilden oluşan alanlarda çok az su zemine nüfuz eder. Bu durumlarda, su "akış" oluşturur. Akıntı akarsularda ve nehirlerde toplanır. Nehirler körfezlere ve haliçlere boşalır ve su sonuçta denize geri döner ve Şekil 1-1'de gösterilen hidrolojik döngünün bir ana aşamasını tamamlar .

Su yüzey boyunca aktıkça, kum ve toprak parçacıklarını karıştırır ve askıya alarak yüzey suyunda silt oluşturur. Buna ek olarak, akış hareketi kayalık yüzeyleri aşındırır ve daha fazla kum üretir. Yüzey suyu kayaların üzerine dökülürken havalandırılır. Oksijen, araziden süzülen inorganik besinler ve güneş ışığı kombinasyonu suda algler, mantarlar, bakteriler, küçük kabuklular ve balıklar gibi çok çeşitli yaşam formlarını destekler.

Çoğu zaman, nehir yatakları ağaçlarla kaplıdır ve nehirleri besleyen drenaj alanları ormanlıktır. Yapraklar ve çam iğneleri suyun biyolojik içeriğinin büyük bir yüzdesini oluşturur. Suda çözündükten sonra, bu malzeme su arıtımında kullanılan iyon değişim reçinesinin kirlenmesinin ana nedeni haline gelir.

Yüzey suyu kontaminasyonunun fiziksel ve kimyasal özellikleri zamanla önemli ölçüde değişir. Ani bir fırtına, bir su kaynağının bileşiminde kısa süreli dramatik bir değişikliğe neden olabilir. Daha uzun bir süre boyunca, yüzey suyu kimyası mevsimlere göre değişir. Yüksek yağış dönemlerinde yüksek akıntı meydana gelir. Bu, arazinin jeokimyası ve biyolojisine bağlı olarak suyun özellikleri üzerinde olumlu veya olumsuz bir etkiye sahip olabilir.

Yüzey suyu kimyası ayrıca çok yıllı veya çok yıllı kuraklık ve yağış döngülerine göre değişir. Uzun süren kuraklık süreleri, endüstriyel kullanım için suyun kullanılabilirliğini ciddi şekilde etkiler. Nehirlerin okyanusa aktığı yerlerde, kuraklık dönemlerinde nehre tuzlu su girmesi ek sorunlar yaratır. Endüstriyel kullanıcılar, su arıtma tesisleri ve programları tasarlarken yüzey suyu değişkenliğini dikkate almalıdır.

Yeraltı

Kum veya kumlu tınlı gibi gözenekli arazilere düşen su, yere akar veya süzülür. Bu durumlarda, su karmaşık katmanlar veya tabakalar halinde düzenlenmiş çok çeşitli mineral türleriyle karşılaşır. Mineraller granit, gnays, bazalt ve şeyl içerebilir. Bazı durumlarda, geçirimsiz kilin altında çok geçirgen bir kum tabakası olabilir. Su genellikle yerdeki karmaşık üç boyutlu bir yolu takip eder. Yeraltı suyu hidrolojisi bilimi bu su hareketlerinin izlenmesini içerir.

Tablo 1-2. Yüzey suyu ve yeraltı suyu karakteristiklerinin karşılaştırılması.

karakteristik	Yüzey Suyu	Yeraltı Suyu
bulanıklık	yüksek	düşük
Çözünmüş mineraller	Düşük-orta	yüksek
Biyolojik içerik	yüksek	düşük
Zamansal değişkenlik	çok yüksek	düşük

Yüzey kaynaklarının aksine, yeraltı suları askıda kirleticilerden nispeten arındırılmıştır, çünkü tabakalardan geçerken filtrelenirler. Filtrasyon ayrıca biyolojik kontaminasyonun çoğunu giderir. Yüksek demir içeriğine sahip bazı yeraltı suları sülfat azaltıcı bakteriler içerir. Bunlar endüstriyel su sistemlerinde kirlenme ve korozyon kaynağıdır.

Yeraltı suyu kimyası zamanla çok kararlı olma eğilimindedir. Bir yeraltı suyu, istenmeyen düzeyde kireç oluşturan katılar içerebilir, ancak oldukça tutarlı kimyası nedeniyle etkili bir şekilde arıtılabilir.

Mineral Reaksiyonları: Yeraltı suyu farklı minerallerle karşılaştıkça, çözünürlük özelliklerine göre çözer. Bazı durumlarda kimyasal reaksiyonlar meydana gelir ve mineral çözünürlüğünü arttırır.

İyi bir örnek, yeraltı suyunun kireçtaşı ile reaksiyonudur. Yüzeyden süzülen su atmosferik gazlar içerir. Bu gazlardan biri, suda çözündüğünde karbonik asit oluşturan karbondioksittir. Organik maddenin yüzeyin altında ayrışması bir başka karbondioksit kaynağıdır. Kireçtaşı kalsiyum ve magnezyum karbonatın bir karışımıdır. Bazik olan mineral nötr suda çok az çözünür. Hafif asidik yeraltı suyu, bir tuz ve nötralizasyon suyu oluşturan nötralizasyon reaksiyonunda bazik kireçtaşı ile reaksiyona girer. Reaksiyon ile oluşturulan tuz, bir kalsiyum ve magnezyum bikarbonat karışımıdır. Her iki bikarbonat da oldukça çözünür. Bu reaksiyon, endüstriyel kullanıcıların karşılaştığı en yaygın biriktirme ve korozyon sorunlarının kaynağıdır. Endüstriyel soğutma ve kazan sistemlerinde kullanılmadan önce yeraltı suyu arıtılmazsa, kalsiyum ve magnezyum (sertlik) ısı transfer yüzeylerinde ölçek oluşturur. Kazan besleme suyu uygulamalarında, kazandaki bikarbonatın ısıl bozulması, kondens dönüş sistemlerinde yüksek düzeyde karbondioksite yol açar. Bu ciddi sistem korozyonuna neden olabilir.

Yapısal olarak, kireçtaşı gözeneklidir. Yani, "delikler" adı verilen küçük delikler ve kanallar içerir. Büyük bir kireç taşı oluşumu yapısında çok miktarda yeraltı suyu tutabilir. Bu büyük miktarlarda suyu içeren kireçtaşı oluşumlarına akifer denir, bu da su taşıyan Latin kökenli köklerden türetilir.

Bir kuyu kireçtaşı akiferine delinirse, su onlarca yıl boyunca sürekli olarak çekilebilir ve evsel ve endüstriyel uygulamalar için kullanılabilir. Ne yazık ki, yukarıda açıklanan nötralizasyon / çözünme reaksiyonları nedeniyle su çok zordur. Bu, çoğu kullanım için kapsamlı su arıtımı gerektirir.

KİMYASAL TEPKİLER

Bir su arıtma programının etkin kontrolünü sağlamak için çok sayıda kimyasal test yapılmalıdır. Bu testlerin çoğu 39-71. Bölümlerde ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Birçok sistemdeki önemlerinden ötürü, burada üç test, pH, alkalinite ve silika da tartışılmaktadır.

pH Kontrolü

Pek çok su sisteminde birikinti ve korozyonun etkili kontrolü için iyi pH kontrolü şarttır. Bu nedenle, pH'ın anlamını ve onu etkileyen faktörleri iyi anlamak önemlidir.

Saf H 2 O asit türleri arasında bir denge olarak var H + (daha doğru olarak protonlanmış bir su molekülü, hidronyum iyonu halinde ifade edilen, H 3 0 + ) ve bir hidroksil kökünü, OH, - . Nötr suda asit konsantrasyonu hidroksil konsantrasyonuna eşittir ve oda sıcaklığında her ikisi de litre başına 10-7 gram eşdeğerinde (veya molde) bulunur.

"P" fonksiyonu kimyada çok küçük sayıları işlemek için kullanılır. İfade edilen sayının negatif logaritmasıdır. Hidrojen iyonu litresi başına 10-7 gram eşdeğeri olan suyun 7'lik bir pH'a sahip olduğu söylenir. Bu nedenle, nötr bir çözeltinin pH'ı 7'dir. Tablo 1-3, 14 büyüklükteki H + konsantrasyonunu listeler . Bu değişiklik olarak, OH konsantrasyonu - de değişebilir, ancak gereken ters yönde, bu şekilde iki kalıntının sabit ürünü.

Tablo 1-3. pH ilişkileri.

pH a	H + Konsantrasyon Üstel Gösterim, gram mol / L	H + Konsantrasyon, Normallik	OH - Konsantrasyon, Normallik	OH - Konsantrasyon, Üstel Gösterim, gram mol / L	pOH -
0	10 0	1	,00000000000001	10 -14	14
1	10 -1	0.1	,0000000000001	10- -13	13
2	10 -2	0.01	,000000000001	10- -12	12
3	10 -3	0.001	,00000000001	10 -11	11
4	10 -4	0.0001	,0000000001	10 -10	10
5	10 -5	0,00001	,000000001	10 -9	9
6	10 -6	0.000001	0.00000001	10 -8	8
7	10 -7	0.0000001	0.0000001	10 -7	7
8	10 -8	0.00000001	0.000001	10 -6	6
9	10 -9	,000000001	0,00001	10 -5	5
10	10 -10	,0000000001	0.0001	10 -4	4
11	10 -11	,00000000001	0.001	10 -3	3
12	10 -12	,000000000001	0.01	10 -2	2
13	10 -13	,0000000000001	0.1	10 -1	1
14	10 -14	,00000000000001	1	10 0	0

^bir pH + pOH = 14.

PH ile ilgili karışıklık iki kaynaktan ortaya çıkar:

• işlevin ters doğası
• pH metre ölçeği

Asit konsantrasyonu arttıkça pH değerinin düştüğünü hatırlamak önemlidir (bkz. Tablo 1-4).

Tablo 1-4. Ortak çözeltilerin karşılaştırmalı pH seviyeleri.

12	OH - CaCO olarak alkalinite, 500 ppm 3
11	OH - CaCO olarak alkalinite, 50 ppm 3 Columbus. OH, içme suyu, bir
10	OH - CaCO olarak alkalinite 5 ppm ila 3
9	güçlü baz anyon değiştirici sıvıları
8	fenolftalein bitiş noktası
7	25 ° C'de nötr nokta
6	Weymouth, NIA, içme suyu, bir
5	metil portakal uç noktası
4	CaCO 3 olarak FMA 4 ppm
3	Caco 3 güçlü asit katyon değiştirici atığı olarak FMA 40 ppm
2	CaCO 3 olarak FMA 400 ppm

^bir Aşırı içme suyu pH

PH ölçer bir karışıklık kaynağı olabilir, çünkü ölçerdeki pH ölçeği doğrusaldır ve eşit artışlarla 0 ila 14 arasındadır. PH logaritmik bir fonksiyon olduğu için, I pH birimindeki bir değişiklik asit konsantrasyonundaki 10 kat değişikliğe karşılık gelir. 2 pH birimindeki bir azalma, asit konsantrasyonunda 100 katlık bir değişikliği temsil eder.

alkaliklik

Alkalinite testleri, kireç-soda yumuşatma işlemlerini ve kazan blöfünü kontrol etmek ve soğutma suyu sistemlerinde kalsiyum ölçeklendirme potansiyelini tahmin etmek için kullanılır. Çoğu su sistemi için, alkalinite kaynaklarını tanımak ve uygun alkalinite kontrolünü sağlamak önemlidir.

Karbondioksit suda gaz olarak çözünür. Çözünmüş karbon dioksit, çözücü su molekülleri ile reaksiyona girer ve aşağıdaki reaksiyona göre karbonik asit oluşturur:

CO 2     + H 2 O = H 2 CO 3

Sadece eser miktarda karbonik asit oluşur, ancak pH'ı 7'nin nötr noktasından düşürecek kadar asidiktir. Karbonik asit zayıf bir asittir, bu nedenle pH'ı 4.3'ün altına düşürmez. Bununla birlikte, bu seviye sistem metallerinin önemli ölçüde korozyonuna neden olacak kadar düşüktür.

CO ilk yükleme durumunda 2 sabit tutulur ve pH yükseltilir, bikarbonat, iyon HCO bir kademeli dönüşümü 3 - oluşur. Bu, bkz. Şekil 1-2 .

Dönüşüm pH 8.3'te tamamlanmıştır. PH değerinin daha fazla yükseltilmesi, karbonata ikinci bir dönüşümü zorlar, CO 3 2- . Üç tür karbonik asit, bikarbonat ve karbonat, suyun pH'ının değiştirilmesi yoluyla birinden diğerine dönüştürülebilir.

PH değişimleri asit (veya kostik) ilavesini "tamponlayarak" azaltılabilir. Karbonat / bikarbonat türü içeren bir suya asit (veya kostik) ilave edildiğinde, sistemin pH'ı saf suda olduğu kadar hızlı değişmez. Karbonat / bikarbonat (veya bikarbonat / karbonik asit) oranı değiştikçe, eklenen asidin (veya kostik) büyük kısmı tüketilir.

Alkalinite, doğal bir suyun asidi nötralize etme yeteneğidir (yani, yukarıda bahsedilen tamponlama mekanizması ile güçlü bir asitten beklenen pH depresyonunu azaltma). Karışıklık, alkalin pH koşullarının 7'nin üzerinde bir pH'da mevcut olması, doğal sudaki alkalinitenin ise 4.4'ün üzerinde bir pH'da bulunmasıdır.

Alkalinite bir çift titrasyon ile ölçülür; bir örneğe Fenolftalein uç noktasına (pH 8.3) ve Metil Portakal uç noktasına (pH 4.4) asit eklenir. Fenolftalein uç noktaya titrasyon (P-alkalinite) ölçülerde OH - 1/2 CO 3 2- ; Metil Turuncu uç noktasından (M-alkalinite) titrasyon önlemler, OH ^- , CO ₃ ^2- ve HCO ₃ .

silis

Düzgün kontrol edilmediğinde, silika soğutma sistemlerinde, kazanlarda ve türbinlerde yüksek oranda yalıtkan, temizlenmesi zor birikintiler oluşturur. Silika testindeki bazı olası varyasyonların anlaşılması değerlidir.

Çoğu tuz, katı fazda karmaşık kristal yapılar olarak mevcut olmalarına rağmen, çözeltide oldukça basit iyonik formlar varsayar. Silika, çözeltide bile karmaşık yapılar sergiler.

Silika, basit bir silikattan karmaşık bir polimerik malzemeye kadar çok çeşitli yapılarda bulunur. Malzeme yüzey sularında çözündüğünde polimerik yapı devam edebilir.

Silika polimerin boyutu, koloidal duruma kadar önemli olabilir. Yeraltı sularında kolloidal silika nadiren bulunur. En çok yüzey akışlarında yüksek akış dönemlerinde bulunur.

Silikanın polimerik formu, silikanın standart molibdat bazlı kolorimetrik testinde renk üretmez. Bu silika formuna "reaktif olmayan" denir. Silika polimerik formu termal olarak kararlı değildir ve bir kazanda ısıtıldığında molibdat ile reaktif olan bazik silikat monomerine döner.

Sonuç olarak, kazan besleme suyunun molibdat testi çok az silika gösterebilir veya hiç göstermezken, kazan boşaltma ölçümleri kontrol sınırlarının üzerinde bir silika seviyesi gösterir. Yüksek kazan suyu silika ve düşük besleme suyu değerleri genellikle makyajda kolloidal silika bulunduğunu gösteren ilk işarettir.

Kolloidal silika problemlerini tanımlamanın bir yöntemi, besleme suyu silisini ölçmek için atomik emisyon veya emilimin kullanılmasıdır. Bu yöntem, molibdat kimyasından farklı olarak, polimerizasyon derecesine bakılmaksızın toplam silis miktarını ölçer.